Là cái nôi của thị trường tài chính toàn cầu, các khái niệm hay thuật ngữ về thị trường chứng khoán quốc tế được sử dụng phổ biến trên thị trường tài chính. Do đó, chỉ cần bạn nắm được các thuật ngữ cơ bản thường dùng trên thị trường chứng khoán quốc tế, bạn có thể dễ dàng nắm bắt được các thông tin liên quan về thị trường chứng khoán Hoa Kỳ và thị trường chứng khoán Việt Nam.

Đây là những thuật ngữ giao dịch mà bất kỳ nhà giao dịch nào cũng cần lưu ý. Và là kiến ​​thức cơ bản nhất để bắt đầu chuỗi kiến ​​thức giao dịch liên quan. Hiểu biết cơ bản về thuật ngữ chứng khoán sẽ giúp nhà đầu tư tìm hiểu kiến ​​thức đầu tư thị trường nhanh hơn và tiết kiệm nhiều thời gian. Trước khi tham gia vào thị trường chứng khoán hấp dẫn này, bạn cần hiểu các khái niệm/thuật ngữ thông dụng nhất sau:

1. Chỉ số chứng khoán thế giới

Chỉ số chứng khoán thế giới là thống kê giá trị phản ánh tình hình, trạng thái của thị trường cổ phiếu thế giới, được tổng hợp từ danh mục cổ phiếu theo phương pháp tính nhất định.

Danh mục cổ phiếu có thể niêm yết tại cùng một sở giao dịch chứng khoán, cùng mức vốn hóa thị trường hay cùng ngành.

Chỉ số chứng khoán do thể chế tài chính của đất nước đó đề ra.

2. Chứng khoán có thể chuyển đổi

Chứng khoán có thể chuyển đổi là những chứng khoán cho phép người nắm giữ có thể thay đổi thành một chứng khoán khác, tùy vào điều kiện và lựa chọn nhất định.

Loại chứng khoán có thể chuyển đổi thường được sử dụng là:

  • Cổ phiếu: là chứng khoán được phát hành để xác nhận quyền sở hữu cổ phần. Trong đó cổ phần là nguồn vốn của một tổ chức doanh nghiệp được chia thành các phần bằng nhau.
  • Trái phiếu: là loại chứng khoán xác nhận nợ và nghĩa vụ phải trả của tổ chức phát hành.

3. Phân biệt công ty chứng khoán và sàn giao dịch chứng khoán

Công ty chứng khoán là tổ chức hoạt động kinh doanh chứng khoán. Công ty có tư cách pháp nhân, bao gồm:

  • Tư vấn đầu tư chứng khoán
  • Môi giới chứng khoán
  • Bảo lãnh phát hành chứng khoán
  • Tự doanh chứng khoán.

Sàn giao dịch chứng khoán là hình thức sàn trung gian, cung cấp các dịch vụ cho người mua bán cổ phiếu và người môi giới cổ phiếu. Đây là nơi trao đổi trái phiếu, cổ phiếu và các loại chứng khoán khác.

Sàn giao dịch chứng khoán còn cung cấp các dịch vụ khác cho:

  • Việc thu hồi chứng khoán.
  • Phát hành chứng khoán.
  • Chi trả lợi tức và cổ tức.

Những hình thức giao dịch trên sàn chứng khoán bao gồm:

  • Chứng chỉ quỹ
  • Cổ phiếu do công ty phát hành
  • Trái phiếu
  • Các sản phẩm hợp tác đầu tư

4. Thị trường chứng khoán

Trong chứng khoán, nhà đầu tư cần nắm và đánh giá được thị trường một cách nhanh chóng và chính xác. Vậy thị trường chứng khoán là gì?

Thị trường chứng khoán là nơi diễn ra hoạt động mua bán, chuyển nhượng và trao đổi các loại chứng khoán như:

  • Cổ phiếu
  • Chứng chỉ quỹ đầu tư
  • Trái phiếu
  • Chứng khoán phái sinh

Đây là việc làm kiếm lời hoặc muốn điều hành doanh nghiệp, bằng cách thay đổi chủ thể nắm giữ chứng khoán. Nắm được thị trường chứng khoán giúp chủ đầu tư huy động được vốn, khả năng sinh lời cao.

Thị trường chứng khoán bao gồm:

  • Thị trường chứng khoán sơ cấp (primary market). Hay còn được gọi là thị trường cấp một: là thị trường mua, bán các loại chứng khoán mới phát hành.

Tại thị trường chứng khoán sơ cấp, nhà phát hành đóng vai trò là người huy động vốn, còn người mua đóng vai trò là nhà đầu tư. Nhà phát hành trong chứng khoán ở đây có thể hiểu là Chính quyền địa phương hoặc Chính Phủ.

Tiền bán chứng khoán sẽ thuộc về nhà phát hành nhằm giải quyết vấn đề thêm vốn xây dựng công trình hay thiết hụt ngân sách.

  • Thị trường chứng khoán thứ cấp hay còn gọi là Secondary. Đây là thị trường mà chứng khoán được mua đi bán lại giữa các nhà đầu tư sau khi đã được phát hành lần đầu tại thị trường sơ cấp.
  • Mục tiêu chủ yếu của thị trường thứ cấp là tạo tính thanh khoản.

Tiền thu được từ việc mua bán chứng khoán không thuộc về nhà phát hành mà thuộc về nhà đầu tư chứng khoán (tức người mua).

5. Bán khống chứng khoán

Short Sale hay bán khống chứng khoán là hình thức người bán không sở hữu khi giao dịch chứng khoán. Họ có thể mượn chứng khoán để bán và kiếm lợi nhuận. Lợi nhuận được sinh ra bằng cách mua, trả lại chứng khoán khi chứng khoán giảm.

6. EPS là gì?

EPS là thu nhập trên mỗi cổ phiếu, được tính bằng tổng lợi nhuận chia cho tổng số cổ phiếu. Chỉ số EPS có liên quan chặt chẽ đến P/E. Thông qua P/E, bạn có thể biết cổ phiếu đắt hay rẻ một cách tương đối. Do P/E biết cổ phiếu có giá gấp bao nhiêu lần thu nhập của nó.

7. Spread (Chênh lệch mua bán)

Spread là phần chênh lệch giữa giá Bid và giá Ask hiện tại. Khi spread càng cao thì thị trường càng phải di chuyển đúng hướng mở lệnh của bạn để các lệnh bạn đã mở có thể bắt đầu sinh lời.

Đây cũng là một dạng chi phí mà sàn giao dịch tính cho người dùng dịch vụ của mình mỗi khi mở lệnh.

8. Non Farm Payroll (Bảng lương phi nông nghiệp)

Non Farm Payrolls / NFP hay Bảng lương phi nông nghiệp là báo cáo được công bố vào ngày thứ 6 đầu tiên của tháng bởi Cục thống kê lao động Hoa Kỳ. Báo cáo này thể hiện sự thay đổi về tổng số người lao động hưởng lương tại Hoa Kỳ và thu nhập trung bình của các đối tượng này (Không bao gồm ngành nông nghiệp) và là một trong các báo cáo kinh tế vĩ mô quan trọng nhất và được theo dõi sát sao bởi giới phân tích cơ bản.

Báo cáo này thể hiện sức khỏe của nền kinh tế Mỹ và ảnh hưởng trực tiếp lên giá trị của đồng USD. Từ đó kéo theo một loạt phản ứng dây chuyền lên các cặp sản phẩm khác trên toàn thị trường. 

9. Online Trading

Online Trading là hình thức giao dịch trực tuyến, thông qua việc đặt lệnh trên điện thoại có kết nối internet.

10. Vượt đỉnh

Vượt đỉnh là thời điểm cổ phiếu vượt đỉnh cũ rất mạnh, đây kỹ thuật chọn điểm mua hiệu quả nếu biết cách chọn đúng mã cổ phiếu và nắm được xu hướng thị trường.

11. Stop Loss

Stop loss, hay lệnh Dừng lỗ, là lệnh mà bạn đặt trước trong quá khứ để khi thị trường di chuyển đến giá đã được đặt trước đó, lệnh của bạn sẽ tự động được đóng.

Đối với lệnh Buy, bạn có thể đặt mức Dừng lỗ thấp hơn giá thị trường hiện tại. Đối với lệnh Sell, mức Dừng lỗ phải cao hơn tỷ giá thị trường hiện tại.

12. Xu hướng giá

Xu hướng giá là những biến động ngẫu nhiên trong thị trường chứng khoán, có thể là tăng, giảm hoặc bình ổn.

Xác định được xu hướng giá giúp nhà đầu tư có cách tính phù hợp như: Bán khi cổ phiếu có xu hướng giảm, mua trong lúc cổ phiếu tăng giá và không giao dịch khi chứng khoán bình ổn.